ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ — ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੱਡੀ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਘਿਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਮੋੜ ਵਿੱਚ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚੈਨਲਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਿਖਤੀ ਬਿਆਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਸਿੱਖ ਸਿਆਸਤ ਨਿਊਜ਼ (SSN) ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਖਮੇਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਇਨਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਦਿ ਇਕਨਾਮਿਕ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ 86 ਸਾਲਾ ਨੇਤਾ ਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਜਦੋਂ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਹਾਊਸ ਕੰਪਾਊਂਡ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਬੰਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਖਮੇਨੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮੀਨਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਭਾਰੀ ਨਾਗਰਿਕ ਮੌਤਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਏ.ਪੀ. ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਨਾਗਰਿਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾ ਹੋਰਮੋਜ਼ਗਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮੀਨਾਬ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਟੀ.ਆਰ.ਟੀ. ਵਰਲਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮਲਬਾ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 85 ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦਰਜਨਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਅਤੇ ਯੂ.ਐਨ. ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਯੂ.ਐਨ. ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੀ ਇੱਕ ਹੰਗਾਮੀ ਬੈਠਕ ਸੱਦੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਲਮੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡੂੰਘੇ ਮਤਭੇਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ।
- ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਨੇਸ਼ਨਜ਼: ਪੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਨਿਊਜ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਨਿੰਦਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।
- ਰੂਸ: ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਂਦਿਆਂ, ਰੂਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੰਪੰਨ ਯੂ.ਐਨ. ਮੈਂਬਰ ਰਾਜ ਵਿਰੁੱਧ “ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਮਲੇ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਕਸਾਵੇ ਵਾਲੀ ਕਾਰਵਾਈ” ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
- ਚੀਨ: ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੀ “ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”
- ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜਦੂਤ ਮਾਈਕ ਵਾਲਟਜ਼ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ “ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ” ਦੱਸਦਿਆਂ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰਾਜਦੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹੋਂਦ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸੀ।
ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ
ਸੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਨਿਊਜ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਨੇਡਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕਨੇਡਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੀਪਬਲਿਕ ਆਫ ਈਰਾਨ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ।” ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਦਿ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਪੋਸਟ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਖੁਲਾਸਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਕਰਾਊਨ ਪ੍ਰਿੰਸ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਸਲਮਾਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਕਈ ਨਿੱਜੀ ਫੋਨ ਕਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਕਾਲਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਦਾਗੀਆਂ ਹਨ। ਪੀ.ਬੀ.ਐਸ. ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੇ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮੌਤ ਅਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ (UAE) ‘ਤੇ ਏਅਰਪੋਰਟ ਸਟਾਫ ਦੇ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
