May 17, 2014

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੰਨਾ 69 ਉਤੇ ਤੀਜੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ- ਪੜੀਐ ਗੁਣੀਐ ਕਿਆ ਕਥੀਐ ਜਾ ਮੁੰਢਹੁ ਘੁਥਾ ਜਾਇ ॥ ਚਉਥੇ ਪਦ ਮਹਿ ਸਹਜੁ ਹੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਲੈ ਪਾਇ॥ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ, ਸਿਆਣਪਾਂ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀਅ੍ਹਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖ ਦੁਨਿਆਵੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈਆਂ ਕਰ ਲਵੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇ। ਲੱਖ ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮੁਲਕ ਦਾ ਹਾਕਮ ਵੀ ਬਣ ਜਾਵੇ ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਪਣੇ ਫਲਸਫੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਮਾਈ ਖਤਮ ਸਮਝੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਫਿਰ ਇੱਕ ਅਸਲੀ ਇਨਸਾਨ ਵੱਜੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਿਚਰ ਸਕਦਾ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫਲਸਫੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਜੜ੍ਹ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ