ਸੁੱਕਾ-ਕੱਦੂ (ਡੀ.ਐਸ.ਆਰ) ਨਾਲ ਬਦਲੇਗਾ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਵਿੱਖ? ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਹੱਲ ਬਣੇਗਾ ਸੁੱਕਾ-ਕੱਦੂ?
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਝੋਨਾ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਖਾਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਜਾਣੋ Direct Seeded Rice (DSR) ਜਾਂ ਸੁੱਕਾ-ਕੱਦੂ ਤਕਨੀਕ ਬਾਰੇ, ਜੋ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਝੋਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੀ ਝੋਨਾ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਕੱਦੂ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ? ਡਾ. ਦਲੇਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਖਾਸ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣੋ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਦੇ ਡਾ. ਦਲੇਰ ਸਿੰਘ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਖੁਦ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲਵਾਈ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ‘ਕੱਦੂ ਕਰਨ’ (puddling) ਦੀ ਤਕਨੀਕ ‘ਚ ਹੈ।